Tryb autostradowy w nawigacjach

To, że w Polsce nie mamy wystarczającej sieci autostrad nie powinno być argumentem za tym aby nawigacja nie rozróżniała autostrady od zwykłej drogi. Dlaczego właśnie autostrada wymaga specjalnego traktowania?

Po pierwsze po autostradzie jedzie się szybko, bardzo szybko. Z reguły szybciej niż 120km/h co oznacza, że jeden kilometr przejeżdżamy szybciej niż w 30 sekund!

Po drugie z autostrady nie można zjechać w dowolnym miejscu a zjechanie w złym miejscu grozi sporym nadłożeniem drogi i stratą czasu. Pomijam tu niekorzystną sytuację, że jak niechcąco wjedziemy na odcinek płatny to musimy za niego zapłacić. Zjechać lub go ominąć się po prostu nie da.

Po trzecie na autostradzie nie można bardzo zwolnić jazdy w taki sposób aby “dać sobie czas” na zastanowienie co dalej robić. Nawet jak mamy pasażera system musi działać z dużym wyprzedzeniem. Sytuacja może być banalna czyli na przykład gdzie zatankować paliwo, ale wiadomo, że na autostradzie stacje są co kilkadziesiąt kilometrów czyli … następna stacja może być już za daleko.

Wszystkie trzy powody (a jest ich zapewne więcej) skłaniają do specjalnego traktowania autostrad czyli specjalnego trybu autostradowego w nawigacjach. Od razu warto wspomnieć, że nie każdy system nawigacji ma tryb autostradowy a czasami nawet autostrady nie bardzo się różnią od innych dróg dwupasmowych.

Użytkownik powinien być informowany o tym, że w ogóle wjeżdża na autostradę. Śmieszne? Wcale nie. W Luboniu pod Poznaniem jest wjazd na autostradę zupełnie nieoznakowany. To znaczy, że jak się przejedzie na wprost skrzyżowanie to wjeżdża się na autostradę (co prawda bezpłatną), ale najbliższy zjazd z niej jest za … 6 kilometrów. Widziałem już kilka samochodów, które próbowały tam na wstecznym wycofać się z tego manewru. Na ile jest to groźne to każdy może sobie sam wyobrazić.

Nawigacja powinna informować z wyprzedzeniem o wjeździe na autostradę. “Za 200 metrów wjazd na (płatną/bezpłatną) autostradę”. W tym komunikacie można dodatkowo przekazać informację o opłacie lub jej braku. Bardzo przydatny byłby dodatkowy komunikat o ograniczeniu prędkości na tego typu drodze np. “Dozwolona prędkość 110 kilometrów na godzinę”. Przy przejeździe przez kilka krajów można łatwo przekroczyć przepisy na przykład wjeżdżając z Niemiec (brak ograniczeń) do Danii (ograniczenie do 110/130 km/h).

Przyjrzyjmy się bliżej jak to jest zrealizowane w systemie Alpine.

Stacja multimedialna Alpine IVA-W202R z nawigacją Alpine NVE-N099P

Przede wszystkim jest w nim sporo miejsca. Na tyle dużo aby można było podzielić ekran pionowo na dwie części. Lewa z mapką trasy i klawiszami oraz prawa z przydatnymi informacjami o zjazdach, parkingach i stacjach benzynowych. Na autostradzie nie dzieje się wiele stąd mapka jest (i będzie w większości przypadków) bardzo skromna. U góry widać symbol najbliższego zjazdu za 49 kilometrów. Z boku standardowe informacje o odległości do końca trasy i przewidywanym czasie przejazdu. Prawy panel boczny oferuje bardzo przydatne dla kierowcy informacje. Zbliżają się dwa zjazdy:

• pierwszy za 3,6 km (12 minut) – będzie miał numer 2, w okolicy tego zjazdu znajduje się także parking (ikona z boku)
• drugi za 22 km (2 minuty) o numerze 3

Pamiętajmy, że na autostradach zjazdy są numerowane i jest to bardzo przydatna informacja gdyż drogowskazy mogą być skomplikowane i nie zawsze jest na nich to czego się spodziewamy. Numer zawsze pozostanie prosty i nie budzący wątpliwości.

Bardzo przydatną informacją jest to, że za 400 metrów mamy zjazd na parking ze stacją benzynową i barem/restauracją. Widać ten punkt także na mapce w formie ikony stacji benzynowej.

Jakich dodatkowo informacji potrzebuje kierowca na autostradzie? Przede wszystkim poprawnych i wyprzedzających informacji głosowych:

• o zbliżającym się zjeździe z autostrady
• o skrzyżowaniu autostrad (u nas będzie zdaje się tylko jedno takie pod Łodzią)
• o rozwidleniu autostrady na dwie – szczególnie w przypadku autostradowych obwodnic miast
• o zmianie typu autostrady z płatnej na bezpłatną i odwrotnie, ta informacja powinna być skorelowana z dodatkową o bramkach aby ostrzegać kierowcę o koniecznym zatrzymaniu się. Na ile jest to krytyczna informacja można się było przekonać w 2006 roku pod Poznaniem gdy rozpędzony TIR  staranował bramkę. Komunikat będzie bardziej złożony gdy bramek nie ma a wymagane są winiety.

Krytyczne są zjazdy z autostrady. Dobra nawigacja musi tak prowadzić aby kierowca nie miał wątpliwości jak jechać i kiedy ma zjechać. Dwie sytuacje są szczególnie godne opisania.

Skrzyżowanie autostrad lub rozwidlenie autostrady

Przede wszystkim powinna być informacja wyprzedzająca, że taka sytuacja będzie miała miejsce. Takie wyprzedzenie byłoby także przydatne nawet w przypadku gdy autostrady się łączą choć wtedy kierowca ma możliwości zjazdu a jedynie musi zachować ostrożność ze względu na wzmożony ruch (vide Berliner Ring). Skrzyżowanie autostrad może prowadzić do bardzo trudnej nawigacji z sześcioma lub więcej pasami ruchu z możliwością jazdy na wprost, w prawo lub w lewo. Bardzo złożone bywają sytuacje w tunelach gdzie dodatkowo zanika sygnał GPS i system “nie wie” gdzie aktualnie znajduje się samochód. W takich sytuacjach najlepiej sprawdzają się nawigacje wbudowane.

Rozwidlony zjazd z autostrady

Przede wszystkim powinna być informacja wyprzedzająca, że taka sytuacja będzie miała miejsce. W zasadzie to każdy zjazd z autostrady jest rozwidlony, ale istotne jest to z jaką prędkością mijamy to rozwidlenie. Jeśli dojeżdżamy do niego np. 50-60 km/h i dalej są światła to nie ma problemu. Gorzej jeśli rozwidlenie jest prawie natychmiast po zjeździe z autostrady, znajduje się w zaroślach i jest zupełnie niewidoczne z samej autostrady. Często niestety zdarza się, że jest źle oznakowane gdyż zjazd jest opisany kilkoma nazwami miejscowości a natychmiast po zjeździe okazuje się, że lista … dzieli się na dwie i trzeba szybko decyować czy jedziemy w prawo czy w lewo. W takiej sytuacji bardzo przyaje się asystent pasa ruchu stosowany w wielu systemach.

Asystent pasa ruchu - Navigon

Na zdjęciu pokazano trywialny przykład jazdy na wprost, ale zjazdy z autostrad bywają bardzo złożone. Trochę lepiej widać to na przykładzie Alpine.

Zjazd z autostrady - Alpine

PS.

Oczywiście w dużej mierze tryb autostradowy może być także stosowany na drogach ekpresowych, których co trzeba przyznać w Polsce przybywa całkiem sporo.